یک روزنامه نگار تازه به دوران رسیده

مطالب مقالات و خبرهای دنیای ارتباطات و ژورنالیسم

ارزيابي كيفي وب‌سايت‌ها:

برای یافتن اطلاعات مناسب با نیاز اطلاعاتی از طریق صفحات وب باید در دو چیز مهارت داشت:
● دستها و چشمها را به تکنیک هایی مجهز کنید که قادر به یافتن مناسب ترین اطلاعات در زمانی کوتاه باشند.
● ذهن خود را طوری تربیت کنید که با دیدی انتقادی و حتی بدبینانه مجموعه ای از سوالات را طراحی و در مواجه با اطلاعات بازیابی شده آنها را در ارزیابی به کار بندد.
در صورتیکه این دو فرایند همزمان انجام پذیرد می توان گفت که کاربر از مهارت بازیابی و ارزشیابی منابع مرتبط با نیاز خود برخوردار است.

ابزارها و معيارها

1- تعیین صحت و درستي Accuracy

- مؤلف روش تحقيق و فرايند گردآوري داده‌ها را به روشني بيان كرده باشد

- حوزه تخصصي مؤلف با موضوع تحت پوشش همخواني داشته باشد.

- باید دقت کرد که مؤلف منبع اطلاعات را ذكر نموده باشد.

- امكان آزمودن و چك نمودن صحت منابع برای کاربر وجود داشته باشد.

پدید آور مطالبی که محتوایی قابل اعتماد داشته باشند کلامش را با استنادها اعتبار می بخشد در صورتیکه مقاله ای علمی فاقد استناد و منابع باشد نباید محتوای اطلاعاتی آن را زیاد معتبر و جدی قلمداد کرد. در مورد سایتها نیز چنین است . اطلاعات ارائه شده در صفحه ای اینترنتی چنانچه با پیوندها مسیری را برای کشف منابع و استنادها فراهم آورد بر اعتبار خویش افزوده است

2- ارزیابی شهرت و اعتبار Auther

- مؤلف اگر چهره شناخته شده ای باشد بر اعتبار مطالب می افزاید.

- باید در سایت اطلاعاتی درباره پیشینه و سوابق مولف بیابیم. براي مثال زمينه كاري، موقعيت، علائق، انتشارات، شهرت و... از جمله این موارد است.

- باید راهی پیدا کرد تا ميزان مهارت و اعتبار مؤلف براي ما امکان پذیر شود.

3- ویژگی ناشر Publisher

- ناشر می تواند حقیقی یا حقوقی باشد.

- اگر حقوقی است باید وابستگی به سازمان یا دستگاه خاص مورد بررسی و توجه قرار گیرد.

- باید کنترل شود که ناشر در مورد موضوع مطرح شده تخصصی دارد یا خیر؟

کاربران باید بتوانند ناشر یا حامی صفحه وب را شناسی کنند به گونه ای که ارزش ها ، اندیشه و اهداف وی مشخص شود. این بررسی با مراجعه به بخش هایی از صفحه که با "About Us" or "Mission" مشخص شده اند انجام می شود.

4- پوشش موضوعي مطلب Coverage

- تمامي موضوعات وب‌سايت عميقاً باید مورد بازبيني قرار گرفته باشند.

- پيوندهاي مرتبط به صورت مناسب جامع و در عمل فعال باشند و پیوند شکسته نداشته باشد.

- اطلاعات موجود در سايت جامع و مرتبط با موضوع عنوان شده باشد.

تخمین دامنه اطلاعات مناسب برای جستجوگر می تواند به چندین روش انجام پذیرد یکی از این روشها مطالعه فهرست مندرجات یا نقشه سایت -در صورت وجود- است، روش دیگر مطالعه و بررسی توصیفی است که اغلب سایتها از خود ارائه می کنند. سایتهایی که اطلاعات عمیق و تخصصی تری دارند اغلب امکان جستجو را از طریق موتور جستجوی خود فراهم می آورند در این صورت با انجام جستجویی ساده می توان تا حدی به دامنه اطلاعات ارائه شده و نوع سازماندهی آن پی برد. وجود پیوندهای فرامتنی نیز اگر به درستی برقرار باشند بر عمق پوشش مطالب می افزایند.
در مورد برخی از سایتها که مقالات تمام متن را فراهم می آورند پوشش گذشته نگر نیز اهمیت می یابد. تعیین پوشش همواره بستگی به سطح دانش کاربر و نوع نیاز وی دارد.

5- ميزان اطلاعات مربوط و جامع در هر صفحه

- با دیدن هر سایت به راحتی می توان دریافت که تصاویر غلبه بیشتری دارند یا متن و مفاهیم بیشتر است.

- نکته مهم تر از میزان این موارد جامع بودن تصاویر و متن هایی است که در سایت وجود دارد.

- چه مقدار اطلاعات تبليغاتي و آگهي‎هاي تجاري در هر صفحه از سايت وجود دارد؟

6- روزآمدی new

- سايت چه زمانی ايجاد شده و آیا مورد بازنگری و ویرایش قرار می گیرد؟ این از سوالات جدی در حوزه ارزیابی سایت است.

باید تاریخ به روز رسانی و زمان ویرایش در کار ذکر شود تا فرد مراجعه کننده دریابد که این مطلب برای امروز او مناسب است یا خیر

توجه به تاریخ انتشار یک صفحه و تاریخ بازبینی آن که اغلب در پائین یا بالای صفحه ظاهر می شود گامی جهت ارزیابی روزآمدی صفحه و اطلاعات آن است. الزاما تاریخ انتشار صفحه و یا تاریخ روزآمدسازی سایت به تنهایی ملاک روزآمدی اطلاعات نیست، فعال نبودن پیوندها نشانی از عدم پویایی و روزآمدسازی سایت است. به علاوه منابع مورد استفاده در متن نیز باید مورد توجه قرار گیرد در صورت کهنه بودن منابع مورد استناد، باید در روزآمدی مطالب ارائه شده تردید کرد

7- تعامل intractive

- سایت باید حداقل يك پيوند (Link) براي ارتباط از طريق پست الكترونيكي با مؤلف وب‌سايت يا مسؤل سايت داشته باشد تا مخاطب نظرات خود را ارائه دهد.

- این پيوند باید فعال باشد.

- نکته مهم تر آنکه به پيغام‎هايي كه شما فرستاده‌ايد، باید پاسخي داده شود در غیر این صورت وجود این ارتباط فایده ای نخواهد داشت.

8- عينيت‌گرايي یا ذهنيت‌گرايي Objective

- هدف واقعي سايت چيست؟

- هدف واقعي مؤلف سايت چيست؟

- آيا شما به اندازه كافي از بي طرفي مؤلف مطمئن هستيد؟

یک راه برای کشف هدف توجه به دامنه و URL صفحه بازیابی شده است. صفحاتی که با دامنه های net, org, edu, gov, ،mil مشخص مي شوند از اعتبار بیشتری برخوردارند. كاربران بايد درمورد دامنه های com كه تجاري هستند بسیار دقت نمایند. این دامنه برای اهداف تجاری استفاده می شود. دامنه net به سایتهای غیر انتفاعی داده میشود اینکه تا چه اندازه این شرکتهای غیر انتفاعی اطلاعات صحیح ارائه میدهند خود جای بحث دارد
راه دیگر شناسایی هدف با دنبال کردن پیوندهایی چون

"About us," "Philosophy," "Background," "Biography," "Who am I," etc.

آشکار می شود. این پیوندها اهداف، دامنه، نوع فعالیت، وابستگی سازمانی و اطلاعات سودمند دیگری را مشخص می نماید.

9- سرعت(مدت زمان مورد نياز براي فراخواني سايت)

- آيا آدرس الكترونيكي(URL) سايت به سرعت و بدون درنگ صفحه وب‌سايت را پيدا مي كند؟

- آيا تغيير فوري صفحه نمايش ممكن است؟

- آيا ارتباط شما با تمامي پيوندهاي فراهم شده بدون تأخير ميسّر مي‎شود؟

10- قابلیت دسترس پذیری

- دسترس پذیری در شبکه به چه صورت انجام می شود؟

- امکان دستیابی به منابع اصلی برای کاربر فراهم می شود؟

- دسترس پذیری در صفحات یا نحوه ارائه و نظم دهی اطلاعات در صفحه مناسب است؟

نحوه ارائه اطلاعات در صفحات وب از اهمیت فراوانی برخوردار است. نوع سازماندهی اطلاعات, تعریف پیوند های فرامتنی, امکان استفاده از جستجو و مرور, میزان تعامل با کاربر و کاربر مدار بودن, سرعت بارگذاری اطلاعات, قابل فهم و ساختارمند بودن ارائه و به بیانی وجود سازماندهی در ارائه اطلاعات دسترسی پذیری را سهولت می بخشد و کاربران را از سردرگمی می رهاند.
نسبت به واژه هایی چون "links," "additional sites," "related links," etc. حساس باشید. پیوند ها را بررسی کنید. ارائه ارجاعات کور، غیر فعال و یا نامربوط از اعتبار اطلاعات ارائه شده می کاهد.
این بخش از کار به امکانات تکنولوژیکی و مهارت در طراحی این نظام ها بستگی دارد و توجه به آن در ارزیابی صفحات وب از اهمیت فراوانی برخوردار است.